Tam tòa Tứ phủ 
Sáng nay (8.7.2008), theo sự phân công của ngài PGĐ Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, ông Vũ Hồng Thuật đi cùng một cô gái còn rất trẻ đến Thư viện của chúng tôi, để thu thập thông tin và tư liệu cho cuộc trưng bày lớn về Công giáo Việt Nam vào tháng 11 năm nay.
Là bằng hữu của ông, tôi biết ông đã dày công nghiên cứu về văn hóa Chàm và về bùa chú của người Chàm, nên tôi tranh thủ học hỏi ông một số điều mà bấy lâu nay tôi vẫn chăm chăm chờ đợi. Đại để ông cho tôi biết những cuốn sách về văn hóa Chàm và những học giả chuyên về Chàm mà muốn có chút hiểu biết về Chàm thì nhất định không được bỏ qua.
Rồi tôi đem câu hỏi mà cậu bạn trẻ Châu Tiến Lộc (một người Chàm) mới 16 tuổi đã hỏi tôi mà tôi chưa giả nhời dứt khoát. Đó là câu hỏi: Người Chàm có “họ” không và là những họ nào? Ông cho biết người Chàm có “họ”, mà nhiều họ nữa là khác, rồi ông kể ra vài họ như sau: họ Hứa, họ Ông, họ Châu, họ Sử, họ Bá, họ Kiều ...
Đương vui câu chuyện thì ngoài trời đổ mưa to lắm. “Vũ vô kiềm tỏa năng lưu khách” khiến ông không thể ra về ngay được, nên câu chuyện cứ lan man. Lan man rồi lại nói chuyện đến Tam tòa tứ phủ. Tôi bèn thỉnh giáo ông, thì ông cho biết:
Theo quan niệm của dân gian người Việt, vũ trụ chia làm 3 miền: Thiên phủ, Địa phủ và Thoải phủ. Mỗi miền có một nữ thần cai quản, sắp đặt trông nom. Về sau, lại thêm cái Nhạc phủ nữa. Nhạc phủ tức là miền rừng xanh.
Như vậy, Tam tòa là: Thiên phủ, Địa phủ, Thủy phủ. Tứ phủ là Tam tòa nhưng thêm Nhạc phủ nữa. Đó là Tam tòa tứ phủ.
Tứ phủ tương đương với: Thiên quyển, Địa quyển, Thủy quyển và Sinh quyển theo quan niệm ngày nay. Cai quản tứ phủ là bốn thánh mẫu, ăn vận 4 màu sắc khác nhau. Mẫu Thượng Thiên vận áo màu đỏ, Địa Mẫu vận áo màu vàng, Mẫu Thoải vận áo màu trắng, còn Bà Chúa Rừng Xanh thì vận áo màu xanh.
Bốn mùa tám tiết cả vũ trụ đều vận hành theo sự điều hành của Tứ phủ. Thiện Ác đều không qua được mắt của Tứ phủ.
Ông nói với tôi như thế! Tên ông là Thuật, tôi cũng cứ thuật lại như vậy để chư vị được hay. Mà tôi cũng đồng quan điểm với ông!
